B. Traven

En 1494, Sebastian Brandt dio a la imprenta el que se había de convertir en uno de los bestsellers más extraordinarios, Das Narrenschiff (La nave de los locos). Traducida a casi todas las lenguas europeas, fue espejo inmisericorde de los vicios y defectos de su tiempo. Quinientos años más tarde, en 1926, un escritor secreto escribía Das Totenschiff (La nave de los muertos), en la que realizaba una crítica feroz de la política al servicio de los poderosos. Gerard Gales, su protagonista, pierde su barco en Amberes y termina embarcándose, tras innumerables peripecias, en el Yorikke, que alberga a todos los marginados sociales sin identidad. La novela, mítica en la historia literaria contemporánea por su extraordinario talento épico y que, como La nave de los locos en su día, adquirió una fama inmensa, engarza la crítica social con la estética del fracaso, en una soberbia y emocionante peripecia que nos abraza con la emoción de las grandes aventuras románticas.

El enigma que siempre envolvió la personalidad de B.Traven ha ido a menudo unido a la fascinación que han creado sus obras. El barco de los muertos (de próxima aparición en esta misma editorial) y El tesoro de Sierra Madre, que hoy presentamos, entre otras, alimentaron la leyenda de un luchador por los derechos de los mas debiles y enemigo de la injusticia. En ella se nos narran las aventuras de tres norteamericanos sin dinero ni trabajo en busca de oro en una mina de Sierra Madre. Alegato contra la ambicion y sus consecuencias, la novela adquiere una enorme tension dramatica. Llevada al cine por John Huston con gran exito, el lector encontrara hoy en sus paginas la frescura que le hizo ganar miles de lectores en su dia.

Rozo Blanka estas la belsona nomo de indighena komunumo en Meksiko, chirkau kiu oni drilas pro nafto; sed tio shajne ne tre influas la pacajn nepatriarkajn rilatojn de la indighenoj en la haciendo. Sed tiam estas murdita la posedanto de la indighena komunumo, kiu ne komprenas sin kiel posedanto de la haciendo, sed nur kiel admininistranton de la komunumo. Kaj estas Chaney C. Collins, prezidanto de la Condor Oil Company, kiu alpropriigas la haciendon per neleghaj trompaj metodoj. La romano, kiun publikigis unuafoje la librogildo Gutenberg en Germanio en la jaro 1929 en la germana lingvo, estas la unua moderna romano, kiu priskribas precize la kunpushighon inter kapitalismo kaj agrarekonomio kiel la tielnomatan "clash of cultures", char li reduktas la kompleksecon de la kapitalismo en la romano je alterna ludo inter la aktiva naftomagnata protagonisto Collins kaj la pasiva kamparana antagonisto Hacinto Yanyez, kiu estas la adminstranto de la haciendo Rozo Blanka. La romano montras la personajn kauzojn kaj la sociajn cirkonstancojn de ilia agado en la tielnomata "mashino moderna tempo", en kiu la homoj estas nur shakfiguroj, ja ech malpli, char la shakfiguroj lau B.Traven ja almenau scias, ke ili estas shakfiguroj. Por B.Traven tiu konflikto entenas multe pli ol nur la moralan konflikton inter bonuloj kaj malbonuloj, sed la antagonismon inter urbanoj kaj kamparanoj, inter financkapitalismo kaj agrarekonomio, por B.Traven tio estas efektiva, ja esenca kontraudiro, kiu skuas je la fundamentoj kaj kolonoj de nia nuna mondo. Kaj tiu kontraudiro ankorau tute ne estas elbatalita, kiel oni facile povas ekkoni ankau per la milito inter Ukrainio kaj Ruslando, jen kontraudiro, kiu ankoraufoje decide pliakrigas tiun konflikton kaj kondukas la malsaton en la mondo en novajn timigajn dimensiojn, char la finfrazo de la romano estas plu plene valida por naftomagnatoj: Kial interesu nin la homoj? Grava estas nur la nafto.Au por diri ghin ech pli ghenerale: grava estas nur la mono. Ambau samtempe, kaj la monsistemo kaj la homoj, ne povas gajni. Kaj tial la homoj plu falas, dum la profitoj kreskas.

B.Traven sub tiu pseudonomo prezentis sin je la la unua fojo en la jaro 1926 per la romano "La Mortula Shipo". Jam tiam li rifuzis informojn pri sia biografio. Traven skribis al sia eldonisto: "Se la homo ne rekoneblas en siaj verkoj au la homo au la verko taugas nenion."La marista romano estas tute libera de marromantiko, sed plena de spirrabaj aventuroj. Traven rakontas tute memkonscie kaj parte tre gaje, sed kun socie akuzanta forto pri neimageblaj travivajhoj de homoj el la tuta mondo, kiuj perdis kun siaj identigiloj ankau sian nomon, sian patrion, ja sian vivorajton antau la nova dio nomata: "Shtato" La mortulaj shipoj estis iliaj lastaj rifughejoj. La usona maristo Gale, unu el la senpasportaj herooj de la romano, retrovis sin post longa vico de nelibervolaj aventuroj en kelkaj landoj de Europo fine sur la mortula shipo "Jorike". Antaue preskau glitis la fishkaptilo elmane de Gale, kiam li ekvidis la terure aspektantan Jorike je la unuua fojo sur hispana kajo. Sed pro marista supersticho li fine lasis dungi sin sur la stranga Jorike. Kiel subhejtisto li estas destinita perei kun la tuta maristaro por esti la predo de la sharkoj, por ke la asekurpremio ne estu minacata pro atestantoj. Sed atendis ilin ankorau kelkaj inferecaj submondaj semajnoj sur Jorike; dum kiuj Gale kaj la maristaj kamaradoj estas senkompate ekspluatataj, ghis kiam la maro fine voris la mortulan shipon - evidente pro kompato kaj nauzo.Tamen Gale kaj ties kamarado Koslovski, kiel ununuraj, transvivis - kaj post kiam oni shanhajis ilin unuope, ili revidis sin sur tute nova belaspekta "bankuvo", kiu tute ne aspektis kiel mortula shipo, kaj kiu havis la pompan nomon "Imperiestrino de Madasgaskaro"; sed estis miskonstruo kaj tiel do tuj dekomence destinita por sinki maren, por ke la kompanio povu enkasigi la grasan, abundan asekurpremion.Chu Gale kaj Koslovski transvivis ankau tiun novan mortulan "keston"? Kio farighis el Stansilav? Bonvolu eltrovi tion mem! Vi legos majstroverkon de la mondoliteraturo, kiu vin certe amuzos kaj fascinos, sed eble ankau pripensigos, kaj kondukos al tute novaj mondkonceptaj horizontoj. La traduko entenas krom la romano du enkondukojn, unu el ili de B.Traven mem kaj la alia de la tradukinto, krome Maristan Terminaron, Glosaron kaj detalajn, pliprofundigajn rimarkojn pri la chapitroj, pri la verkisto, pri literaturo kaj verkistoj, kiuj influis la verkon de B.Traven. La tradukinto estas Hans-Georg Kaiser.

Meksiko, 1925: La usonano Dobbs surbordighis en Tampiko, oriente de Meksiko. Chi tie trovighas unu el la plej grandaj naftohavenoj de la mondo. Dobbs, ne trovante laboron, almozpetas bonstatulojn. En la trivita tranoktejo Oso Negro li konatighas kun la samlandano Kurtin, kiu spertas similan.Entreprenisto ofertas Dobbson, okupi lin che la starigo de drilkampadejo. Dobbs konsentas, kaj Kurtin farighas lia laborkamarado. Sed la entreprenisto Mccormick ne pagas la salajron kaj malaperas. Ili trovas lin, sed la trompitoj ricvas nur helpe de siaj pugnoj la nepagitan salajron. En dormhalo de la Oso Negro ili auskultas, kiel la maljuna orfosisto Howard rakontas pri orovejno kaj mencias la detruigajn sekvojn de la oravido. Por Dobbs kaj Kurtin estas rapide evidenta, kiel ili volas uzi la monon de Mccormick kaj la loterian premion de Dobbs. Ili serchos oron. Ili petas la maljunan Howard partopreni, char li estas autentika orfosisto. Ilia celo estas la montarregiono Sierra Madre en la federacia shtato Durango, Tie Dobbs, Curtin kaj Howard havigas al si azenojn, provizojn kaj ekipajhon kaj komencas grimpis supren en la montojn. Howard chiam avancas, kaj la du pli junaj kamaradoj estas baldau lacigitaj. En tiu momento, kiam Dobbs kaj Kurtin volas returnighi, klarigas Howard al la flavbekuloj, ke ili ghuste staras sur orricha sablo. Ili fosas galerion, konstruas orlavejon kaj komencas la lavadon. Howard pravis, la orvejno entenas sufiche da oro. Post kelkaj monatoj de sukcesa dura, sed nelegala laboro, levighas avido kaj misfido che la pli junaj fosistoj, antau chio che Dobbs. Ili kashas siajn oropartojn. Kvankam Kurtin savas la vivon de Dobbs en la galerio, la misfido de Dobbs komencas shanghighi en persekutfrenezon. Sed tiam aperas subite Lacaud, stranga fremdulo, kaj tuj poste sieghas ilin fughintaj trajnrabistoj. Sed en la lasta momento forpelas policaj kavalerianoj de la Guardia Civil la banditojn kaj arestas ilin. La triopo chesigas la orfosadon, forlasas la minon kaj volas migri kun siaj trezoroj en la urbon. Sed tiam aperas indighenoj, kiuj nepre bezonas Howardon kiel kuraciston. La du aliaj transprenas liajn orsaketojn kiel konfidatoj. Sed dum la remarsho sur ripozejo pafas Dobbs post kverelo dufoje al Kurtin, sed tiu transvivas. Dobbson mortigas iom poste vojembuskantoj, kiuj imagas la orsaketojn en la feloj de la azenoj simpla sablo, tial ili elshutas la saketojn, kiujn forblovas uragano, tiel, ke la oro fine ne plu troveblas. (HGK)

Il romanzo si svolge in Messico e ha come protagonisti tre uomini, due avventurieri e un povero vecchio, alla ricerca di un giacimento d'oro che li potra rendere ricchi. Lo troveranno il giacimento, ma per avidita, rivalita e sfortuna finiranno anche col perderlo. E tutto cio attraverso numerose peripezie e colpi di scena.

On trouvera dans ce petit livre deux textes de B. Traven (1882-1969) traduits de lallemand par Adele Zwicker.Le premier Le Gros Capitaliste est la version française de Der Groindustrielle, nouvelle extraite du recueil Der Banditendoktor ; on en connaissait une version publiee sous le titre Chaine de montage, mais traduite de lamericain. Le second Administration indienne et democratie directe est tire de Regierung, publie en France sous le titre incongru de Indios, egalement dans une traduction de langlais.Paraboles litteraires et politiques, ces nouvelles permettent une premiere entree dans luvre de lauteur du Tresor de la Sierra Madre et completent la biographie de Rolf Recknagel, B. Traven, romancier et revolutionnaire reprise en poche par Libertalia en novembre 2017.Traven est lauteur de La Revolte des pendus, Le Tresor de la Sierra Madre, Le Vaisseau des morts et LArmee des pauvres.Pour suivre la trace du celebre anonyme, se reporter a la biographie de Rolf Recknagel, B. Traven, romancier et revolutionnaire (B. Traven, Beitrage zur Biografie), traduite par Adele Zwicker, editee par LInsomniaque en 2009, reprise en poche par Libertalia en 2017.

Le bateau de Gerard Gale a quitté le port d’Anvers sans lui. Commence alors pour ce marin américain une odyssée à travers l’Europe des années 1920. Sans papiers, sans argent, il n’est plus rien, n’ex