Η Πορτογαλική ψυχή

Η Πορτογαλική ψυχή είναι η ελληνική έκδοση του Viver a Alma Lusa, μιας ποιητικής συλλογής του Martim Castro de Noronha, σε μετάφραση της Αριστέας-Ευφροσύνης Σαπέρα.

Τα ποιήματα εξερευνούν τον έρωτα, τη μνήμη, την απώλεια, την αίσθηση του ανήκειν και τη saudade, εκείνη τη βαθιά νοσταλγία για κάποιον ή κάτι που απουσιάζει, όπου η αγάπη και η θλίψη συνυπάρχουν. Οι Πορτογάλοι ποιητές γράφουν για τη saudade εδώ και αιώνες, ενώ το συναίσθημα αυτό διαπερνά και το φάντο (fado), μία από τις πιο γνωστές μουσικές παραδόσεις της χώρας. Οι Έλληνες αναγνώστες ίσως αναγνωρίσουν σε αυτήν κάτι συγγενικό με τη δική τους λέξη «νοσταλγία», που προέρχεται από δύο ελληνικές ρίζες: τον «νόστο», δηλαδή την επιστροφή στην πατρίδα, και το «άλγος», δηλαδή τον πόνο. Τα δύο συναισθήματα μοιράζονται τον ίδιο πόνο της απουσίας, όμως η saudade μπορεί να κρύβει και ζεστασιά και παρηγοριά μέσα στην ανάμνηση.

Τα ποιήματα επιστρέφουν σε εμπειρίες που οι περισσότεροι αναγνώστες θα αναγνωρίσουν. Να σου λείπει κάποιος. Να θυμάσαι έναν τόπο ή μια στιγμή που ο χρόνος έχει αλλάξει. Να είσαι μόνος και να μαθαίνεις να ζεις με την απώλεια. Να βρίσκεις τη δύναμη να προχωρήσεις και την ελπίδα που επιστρέφει σιγά σιγά.

Η θάλασσα, τα βουνά, οι καταιγίδες και η εναλλαγή των εποχών εμφανίζονται σε ολόκληρη τη συλλογή, αντανακλώντας συχνά τα συναισθήματα των ποιημάτων και συνδέοντάς τα με το πορτογαλικό τοπίο. Για τους Έλληνες αναγνώστες, πολλά από αυτά θα μοιάζουν οικεία. Και οι δύο χώρες έχουν βαθύ δεσμό με τη θάλασσα και μακρά ιστορία ξενιτιάς, αποχωρισμών και επιστροφής στην πατρίδα.

Όποιος έχει αγαπήσει και έχει βιώσει την απώλεια θα αναγνωρίσει κάτι από τον εαυτό του σε αυτές τις σελίδες. Είναι ένα βιβλίο για όσα θυμόμαστε, για όσα μας λείπουν και για όσα συνεχίζουμε να κουβαλάμε μέσα μας.

Η Πορτογαλική ψυχή is the Greek edition of Viver a Alma Lusa, a collection of poems by Martim Castro de Noronha and translated by Aristea-Effrosyni Sapera.

The poems explore love, memory, loss, belonging, and saudade, the longing for someone or something absent that carries love and sorrow together. Portuguese poets have written about saudade for centuries, and it runs through fado, one of the countrys best-known musical traditions. Greek readers may recognize a close relative in nostalgia...